Hoe herken je een allergische reactie op een hoornaarsteek?

Een steek van een hoornaar is pijnlijk, maar hoeft niet meteen gevaarlijk te zijn. Toch kan bij sommige mensen een ernstige allergische reactie ontstaan. Spoedarts Daan Van Olmen van Ziekenhuis Geel vertelde hierover op RTV en legt uit op welke alarmsignalen we moeten letten.

Wat is een normale reactie?

Na een steek ontstaat meestal vrij snel pijn, roodheid en zwelling rond de plaats van de steek. Ook jeuk komt vaak voor. Zo’n lokale reactie kan behoorlijk uitgesproken zijn en enkele dagen aanhouden, maar is op zichzelf nog geen teken van een levensbedreigende allergie.

De plaats van de steek kan gekoeld worden, bijvoorbeeld met een coldpack of ijs gewikkeld in een doek. Bij pijn kan eventueel een gewone pijnstiller helpen. Een hoornaar behoort, net als een wesp, tot de wespenfamilie en laat normaal geen angel achter in de huid.

Wanneer wordt het gevaarlijk?

Volgens spoedarts Daan Van Olmen is het vooral belangrijk om de alarmsymptomen van een ernstige allergische reactie snel te herkennen. Zo’n reactie kan kort na de steek ontstaan en snel erger worden.

Let vooral op:

• kortademigheid, benauwdheid of een piepende ademhaling;
• zwelling van lippen, tong of keel;
• moeilijk kunnen slikken of hees worden;
• hevige jeuk, roodheid of netelroos over grote delen van het lichaam;
• duizeligheid, plots erg slap worden of dreigen flauw te vallen;
• misselijkheid, braken, diarree of hevige buikkrampen;
• bewustzijnsverlies.

Wanneer dergelijke klachten optreden, kan er sprake zijn van anafylaxie, een ernstige allergische reactie die levensbedreigend kan worden.

Bel dan onmiddellijk 112

Bij ademhalingsproblemen, zwelling van tong of keel, slikproblemen, flauwvallen of andere tekenen van een ernstige algemene reactie moet onmiddellijk 112 worden gebeld. Wacht niet af of de klachten vanzelf verdwijnen.

Heeft iemand een gekende allergie voor insectengif en een adrenaline-auto-injector bij zich, dan moet die volgens de instructies worden gebruikt. Vertel bij het bellen naar 112 dat er vermoedelijk sprake is van een ernstige allergische reactie na een insectensteek.

Ook meerdere steken kunnen gevaarlijk zijn

Niet alleen allergie vormt een risico. Wie door verschillende hoornaars tegelijk wordt aangevallen, kan een grote hoeveelheid gif binnenkrijgen. Dan kan ook iemand die niet allergisch is ernstig ziek worden.

Het Antigifcentrum maakt daarom onderscheid tussen een lokale reactie, een allergische reactie en een toxische reactie na meerdere steken. Bij talrijke steken is medische beoordeling aangewezen, ook wanneer er aanvankelijk geen duidelijke allergische reactie zichtbaar is.

Voor imkers extra belangrijk

Imkers en mensen die regelmatig in de buurt van bijen, wespen of hoornaars werken, lopen vanzelfsprekend meer kans om gestoken te worden. Wie eerder een ernstige reactie na een insectensteek heeft gehad, bespreekt dit best met zijn arts. Die kan nagaan of verder allergologisch onderzoek of het voorschrijven van een adrenalinepen aangewezen is.

De belangrijkste boodschap van spoedarts Daan Van Olmen is eenvoudig: een pijnlijke en gezwollen steekplaats is meestal een lokale reactie. Ontstaan er klachten elders in het lichaam, ademhalingsproblemen, zwelling van lippen of keel, duizeligheid of flauwvallen, beschouw dat dan als een alarmsignaal en bel 112.

Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies.